Het lezen van artikelen en boeken over rouw van broers en zussen kan een manier zijn om inzicht te verwerven in je eigen rouwproces. Door informatie te verzamelen, je te laten raken door de manier waarop andere mensen erover schrijven en praten, kun je misschien eerder grip krijgen op je eigen ervaringen en je kracht terugvinden.
Klik op de knoppen hieronder voor recensies en artikelen over de drie boeken, andere publicaties van Minke Weggemans, verwijzingen naar radio en televisieuitzendingen met Minke Weggemans en literatuur over het verlies van een broer of zus.
Noot: missende links naar recensies en artikelen worden nog aangevuld!
64. DE ZANDLOPER, no 18, oktober 2010
Carla van den Bergen: Broers en zussen treuren in stilte
63. MIJN GEHEIM, nummer 10/29, 20 juli 2010
Benny Lobo-van den Bos: Als je je broer of zus verliest …een vergeten rouwproces
62. HET UITVAARTWEZEN, januari 2010
Broers vertellen
61. CCI WORLD NEWS, 16 november 2009
Niek Sickenga: Lonely brothers and lonely sisters
60. MINDMAGAZINE, 2009
Mirre Bots: De zelfmoord van mijn broer
59. PSYCHOSOCIALE COURANT en het, 2009
Mirre Bots: Broers en zussen rouwen ook
58. HUMANISTISCH CONTACTBLAD, 2009
Mirre Bots: Broers en zussen rouwen ook
57. DAGBLAD BAARNSCHE COURANT 2 december 2009
Broers rouwen ook – Verdriet opkroppen is zo jammer
56. WEEKBLAD DE KOERIER, 11 november 2009
Eppo Vroom: Broers rouwen over ‘tweedehands rouwenden’
55. DAGBLAD VAN HET NOORDEN, 10 november 2009
Jibbo Poppen: Verdriet opkroppen is zo jammer
54. DAGBLAD DE GELDERLANDER, 2 november 2009
Leo Klaassen: Rouwen om je broers
53. X[IST], maart 2009
Tim van Iersel: Zorg je wel voor je verdrietige ouders? [5.061 KB]
52. KERKLEVEN, januari 2009
Ds. R. Faber, Broederziel alleen? [1.895 KB]
51. LEEF!, december 2008
Daan Westerink, Verder leven zonder broer of zus [6.548 KB]
50. HET UITVAARTWEZEN, dec 2008
Signalement: Verder zonder broer of zus
49. Kerkblad, nov. 2008
Ds. Hans Hofstra: Naar elkaar omzien in tijden van rouw
48. VERBINDING, Kerkblad Protestantse Gemeente Huizen, nummer 214, 2008
Inge Boere: Boek met verhaal
47. DAGBLAD DE STENTOR 22 december 2008
Agnes van Brussel: Verlies van broer of zus vooral eenzaam verlies
46. MARGRIET 50, december 2008
Saskia Smit, Dag lieve zus over Rouw in de zijlijn [9.361 KB]
45. WEEKBLAD ZUTPHENSE KOERIER, 19 november 2008
Vrouwen aan het woord over verlies broer of zus – Nieuw boek van Minke Weggemans
44. DE THOOLSE BODE, 12 november 2008
Rouwende zussen vertellen verhaal in Rouw in de zijlijn
43.ZORGWELZIJN.NL, 11 november 2008
Rouw in de zijlijn: Een broer of zus blijft altijd bij je
42. DEWEEKKRANT.NL, 8 november 2008
Rouw in de zijlijn
41. PEUTEREN.NL, november 2008
Marion Middendorp: Rouw in de zijlijn
40. QUINTA 31 oktober 2008: [241 KB]
Artikel over het tweede BZ boek van Minke Weggemans "Rouw in de zijlijn".
39. DAGBLAD DE STENTOR, 25 oktober 2008
Sido Scholten: Nieuw boek over rouwverwerking na verlies broer of zus
38. NEDERLANDS DAGBLAD, 2 april 2008
Martha Aalbers: Vier met elkaar dat je broer en zus bent. [241 KB]
37. DE WEEKKRANT.NL, 18 maart 2008
Amersfoort nu: Praten over verdriet: Stichting Broederziel houdt lotgenotendag
36. DE TWENTSCHE COURANT TUBANTIA, 9 januari 2008
Petra van Velden: Een broer of zus is een stukje van jezelf. Laat het verhaal niet onafgemaakt liggen. [427 KB]
35. NKK&U Themanummer Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties, december 2007
Soerdje Bourgonje: De dood van een broer of zus: onbegrepen verdriet. [65 KB]
34. LIGHT. Een lekker gezond magazine, no.4, 2007
Aemely Postma: Met een lach en een traan - Feestdagen vol vreugde en verdriet. [1.595 KB]
33. PLUS MAGAZINE, april 2007:
Ad Bergsma: Broers…rivalen én maatjes. [781 KB]
32. PLUS MAGAZINE februari 2007:
Ad Bergsma: Zusjes...veel belangrijker dan je denkt! [1.389 KB]
31. COSMOPOLITAN februari 2007:
Bina Ayar: Ik voel me niet meer compleet, Real life story over zelfmoord van een broer. Inzet over Broederziel alleen.
30. OUDERLINGENBLAD, Maandblad voor pastoraat en gemeenteopbouw, januari 2007
Boekbespreking Broederziel alleen?
29. 'T VERGEET-MIJ-NIETJE, Tijdschrift van Ouders van een Overleden Kind (O.V.O.K.) België, nummer 1, 2007
Boekbespreking Broederziel alleen?
28. MARGRIET nummer 1, 2007:
Susanne Bremmers: Bijzondere mensen blikken terug op 2006,
Hoe is het nu met….Minke Weggemans?
27. DAGBLAD TROUW: 30 november 2006:
Chaja Zeegers: Overgebleven broers en zussen hebben geen plaats
in de rouwcultuur.
26. DAGBLAD DE GOOI EN EEMLANDER, 28 november 2006
Petra Messelink: Eigen rouw soms jarenlang verstopt.
25. ZENS, Tijdschrift voor zingeving en verdieping, november 2006:
Marjolein Wolf: Vergeten Verdriet, met broer of zus sterft deel van je verleden.
24. LSR Nieuwsbrief Landelijke Stichting Rouwbegeleiding oktober 2006,
Minke Weggemans: Rouwen broers en zussen ook?
23. YARDEN MAGAZINE, oktober 2006:
Robert van der Broek: Buiten de schijnwerpers van de rouw [163 KB]
22. OPZIJ 34e jaargang juli/augustus 2006
Boekbespreking Anke Manschot: Rouw om broer of zus
21. ZINWEB E-zine, juli 2006 www.zinweb.nl,
Boekbespreking Ilona Heinsbergen: Broederziel alleen?
20. SITE CHRISTELIJKE ROUWVERWERKING, juli 2006
www.christelijkerouwverwerking.nl
Boekbespreking Broederziel alleen?
19. TERDEGE, 23e jaargang 26 juli 2006
Ad Ermstrang: Stille rouwenden [307 KB]
18. LIBELLE België 29 juni 2006
Liesbeth Vergauwen: Vergeten verdriet. Als je zus of broer overleden is… [386 KB]
17. VARU Site Vlaamse Autonome Raad voor het Uitvaartwezen, juni 2006
Boekbespreking Broederziel alleen? Nieuw boek over rouwverwerking.
16. X-[ist] in Christ mei 2006
Boekbespreking Mieke Hol: Broederziel alleen?
15. DE MORGEN, Onafhankelijk Dagblad België, 16 mei 2006
Liesbeth Vergauwen en Sofie vanden Bossche:
Het verzwegen verdriet om een verloren broer of zus
14. MARGRIET nummer 20, 15 mei 2006
Heleen Spanjaard: Dichtbij verlies. Als je zus of broer sterft. [97 KB]
13. VOOK RONDZENDBRIEF, Vereniging voor Ouders van een Overleden Kind, april 2006
Boekrecensie Ide Wolzak: Broederziel alleen?
12. CV KOERS, opinieblad, april 2006
Mieke Hol: Het vergeten verdriet: een overleden broer of zus [194 KB]
11.ZENS, Tijdschrift voor zingeving en spiritualiteit, november 2006
Marjolein Wolf: Vergeten verdriet – met broer of zus sterft deel van je verleden[241 KB]
10. PERSPECTIEF PCOB, belangenbehartiging 50-Plus, april 2006
Jessica Oosten: Broederziel alleen [442 KB]
9. TUSSENTIJDS, Orgaan van de Vereniging voor Geestelijk Werkers
Albert Camus, maart 2006
Henk Schouten: boekbespreking Broederziel alleen?
8. NBD/BIBLION Nederlandse Bibliotheek Dienst, 3 maart 2006
Recensietekst Broederziel alleen?
7. NEDERLANDS DAGBLAD 1 maart 2006
Boekbespreking Tilly Cordia: Broederziel alleen?
6.. LIMBURGS DAGBLAD 27 februari 2006
Corine van Zuthem Een broertje dood
5. DAGBLAD DE LIMBURGER 27 februari 2006
Corine van Zuthem Een broertje dood
4. INZICHT, Tijdschrift voor NLP nummer 27, winter 2006
Minke Weggemans: Broederziel alleen?
3. EKR Magazine. Maandblad van de Stichting Dr. Elisabeth Kübler-Ross in Nederland, winter 2006
Broederziel alleen symposium.
2. DAGBLAD TROUW 4 februari 2006
Nieuwe boeken non-fictie Broederziel alleen?
1.TUBANTIA TWENTSCHE COURANT, 3 februari 2006
Corine van Zuthem: Een broertje dood [66 KB]
Weggemans, Minke: Vergeten rouwenden: Rouwverhalen van broers en zussen, Artikel in Gerõn, Tijdschrift over ouder worden en samenleving, maart 2010, 12e jaargang nummer 1
Weggemans, Minke: Broers rouwen ook, Verhalen van broers over het verlies van een broer of zus, uitgeverij Kok, Kampen, 2009
Weggemans, Minke: Je positie in het gezin – Wat zegt die over jou? Artikel in Tijdschrift Quinta, 23 januari 2009
Weggemans, Minke: Rouw in de zijlijn, Verhalen van zussen over het verlies van een broer of zus, uitgeverij Kok, Kampen, 2008, 2e druk 2009
Weggemans, Minke: Rouwen broer en zussen ook?” Artikel in de Nieuwsbrief van de Landelijke Stichting Rouwbegeleiding (LSR) , september 2006
Weggemans, Minke: Broederziel alleen? [488 KB] , Artikel in Inzicht, Tijdschrift voor NLP nummer 27, winter 2006
Weggemans, Minke: Broederziel alleen? Artikel in Broer-Zus Nieuwsbrief VOOK, april 2006.
Weggemans, Minke: Over rouw van volwassen broers en zussen, Artikel in Nieuwsbrief Doopsgezinde Zusterkringen, april 2006.
Weggemans, Minke: Broederziel alleen? De dood van een broer of zus een plaats geven. Uitgeverij Kok, Kampen, december 2005, 7e druk 2011
Weggemans, Minke: Leren leven met broers en zussen. Gevolgen van de dood van een broer of zus voor het levensverhaal. Systematische, Hermeneutische en Agogische reflecties. Afronding van de studie Theologie en Levensbeschouwing aan de Educatieve Faculteit Amsterdam (EFA), 31 mei 2005.
Weggemans, Minke: Waar is je zus? Over het verlies van een zus of broer. Eindscriptie Pastoraal Werk van de opleiding voor Vrijzinnig Religieus Pastoraat te Bilthoven, juli 2004.
Noot: de missende links naar enkele uitzendingen worden nog aangevuld!
RADIO
Familienederland/RVU op de radio
Onlangs was de heer Jan G. Stam te horen bij Familienederland/RVU op de radio.
Het thema was ‘overleden broer’. Als familieraadslid mocht hij daar zijn herinnering vertellen.
Het is een onderdeel van Radio Nostalgia. Via de website www.familienederland.nl is er meer over te lezen en te horen
NCRV Plein publiek
Uitzending van het NCRV radioprogramma Plein Publiek, waarin een interview met Minke Weggemans over het boek Broederziel alleen.
Om te luisteren klikt u hier
RTV Oost 22-01-2006
Uitzending van het RTV Oost radioprogramma Hoogtij, waarin een interview met Minke Weggemans over het boek Broederziel alleen.
Om te luisteren klikt u hier.
RTV Gelderland 09-01-2007
Uitzending van het RTV Gelderland radioprogramma Dubbeluur, waarin een interview met Minke Weggemans door Nienke Gorter over het boek Broederziel alleen.
Om te luisteren klikt u hier.
Berkelland FM 15-02-2007
Uitzending van het Berkelland FM radioprogramma Kruispunten, waarin een interview met Minke Weggemans over het boek Broederziel alleen.
Om te luisteren klikt u dan op de afbeelding hiernaast.
TELEVISIE:
RKK: Kruispunt 01-11-2009 Rouwen om je boer of zus, om 23.10 uur Ned 2
Via deze link kunt u de uitzending van Kruispunt, waarin 3 broers aan het woord komen over het verlies van hun zus of broer, terugkijken.
De verjaardag van mijn neefje is tegelijkertijd de sterfdag van mijn zus. Muzikant Remko de Landmeter verloor zijn zus Tanja acht jaar geleden. Zij overleed door complicaties tijdens de bevalling. Remco: Ik heb weleens de vraag gehad of ik een goede band had met mijn zus, omdat ik zoveel verdriet had.
Op een stralende herfstdag in 1958 valt het broertje van Leo Bode uit het raam. Paultje ligt nog drie dagen in coma voordat hij overlijdt. De broer van Leo heeft maar heel kort geleefd maar heeft een grote invloed op zijn leven gehad. Pas jaren later voelde Bode een groot en onpeilbaar verdriet en was hij er aan toe om echt te rouwen om het verlies van zijn broer.
De onbevangenheid in mij is weg. Voortdurend sluimert er angst om nog meer dierbaren te verliezen. John van Raaij over de dood van zijn oudste broer Hennie. In 1980 geleden stapte zijn broer op een bom uit de Tweede Wereldoorlog. Zijn broer is al bijna dertig jaar dood maar toch denkt Van Raaij nog iedere dag aan zijn broer: Mijn broer woont als het ware nog steeds in mij. Ik laat hem rustig wonen.
EO PROGRAMMA IK MIS JE, 16-01-2007, 20.51 UUR Ned 2
Hoe het balletje soms kan rollen…………
Via Minke ben ik benaderd door de EO of ik mee wilde doen aan het programma “Ik mis je”, een programma dat een “herinneringsfilm” maakt over iemand die is overleden. Dat doen ze door middel van foto’s, video/dvd materiaal en interviews met de nabestaanden. In mijn geval over mijn broer Matthijs. Het was een heel bijzondere, mooie ervaring. Het heeft ons als gezin ook veel gegeven. Dingen die we in die 11 jaar na zijn dood helemaal niet van elkaar wisten. En toch ook goed om je weer te realiseren; één en dezelfde gebeurtenis kan voor ieder gezinslid een heel andere ervaring of herinnering zijn. Met name dit laatste maakt het soms wel eens lastig om het er met elkaar over te hebben. Erg emotionele dagen, waarin ik soms bijna het verdriet voelde van de eerste dagen na het ongeluk.
NCRV PROGRAMMA: Schepper&CO, 27-11-2006 - Bijdrage van Minke Weggemans aan het NCRV-programma
Berg, Marinus van den: Verdriet dat niet verdwijnt. Doorleven na de dood van een kind, broer of zus. Uitgeverij ten Have, Kampen, 2006.
Besson, Philippe: Breekbare dagen, Ambo, Amsterdam, 2005
Cohen, Matt: Voor het laatst gezien, Uitgeverij Aristos, Rotterdam, 1996.
Davies, Betty: Shadows in the Sun - The Experience of Sibling Bereavement in Childhood, Publisher Brunner/Mazel, Philadelphia, 1999
Doderlein de Win, Monique: Dag zus…Een andere kijk op euthanasie. Drukkerij Weevers, Vorden, 2005.
Donnelly Katherine Fair, Recovering from the loss of a sibling. Publisher Universe com. Inc., Lincoln, 2000.
Fanos, Joanna H.: Sibling Loss, Lawrence Erlbaum Associates Publishers, Mahwah, 1996.
Feth, Monika: Fee. We blijven altijd zussen. Uitgeverij Lannoo, Tielt, 2000.
Hogan, Nancy S. and Lydia DeSantis: Basic Constructs of Adolescent Sibling Bereavement, in Continuing Bonds, New Understandings of Grief, Edited by Dennis Klass et al, Publisher Taylor & Francis, Washington, 1996.
Lieshout, Ted van: Gebr. Uitgeverij van Goor, Amsterdam, 1996.
Moeyaert, Bart: Broere, De oudste de stilste de echtste de verste de liefste de snelste en ik, Uitgeverij Querido, Amsterdam/Antwerpen, 2000
Murray, Gloria and Gerald G. Jampolsky: Another Look at the Rainbow, Written by and for children who have brothers and sisters with a life-threatening illness. Celestial Arts, Berkeley, USA, 1982.
Nefkens, Bloedverwanten, Wereldbibliotheek, Amsterdam, 1995
Oorschot, Wouter van: Verkleed als mens, Uitgeverij van Oorschot, Amsterdam, 2004.
Prose, Francine: Het einde van de zomer, Uitgeverij Atlas, Amsterdam/Antwerpen, 2008
Roskam Karel en Caroline Barneveld-Roskam: M’n dochter, m’n zusje!, Kok Lyra, Kampen, 1995.
Stellweg, Cri: Deze aarde verlaten, Ambo, Bilthoven, 1975.
Orban, Christine: Zussenliefde, Arena, Amsterdam, 2003.
Voors, Barbara: Zusje van me, De Geus, Breda, 1999
White P. Gill: Sibling Grief, Healing after the death of a sister or brother, Publisher iUniverse Inc, Lincoln, USA, 2006.
Wray, T.J: Surviving the death of a sibling, Living through grief when an adult brother or sister dies. Publisher Three Rivers Press, New York, 2003.
Zweden, Corien: De kunst van het rouwen – Een persoonlijke geschiedenis, Uitgeverij L.J. Veen, Amsterdam/Antwerpen 2008
Voor suggesties over andere publicaties die het verlies van een broer of zus centraal stellen graag een e-mail naar minkeweggemans@live.nl
Rouwen?
Een gedeelte uit het boek Broederziel alleen? 122-123
Want waar rouw je als mens om? Is het niet zo dat je altijd rouwt om de liefde? Om de liefde die je gekend hebt, of de liefde waar je op gehoopt had. Om liefde die je hebt verloren, om liefde die je hebt gegeven of om liefde die je niet hebt gegeven. Rouwen is: je realiseren dat het niet de dood is die ons scheidt, maar de liefde die ons verbindt.
Rouwen is een proces waarbij je je opnieuw opent voor de liefde om je zelf weer te kunnen geven. Is dat ook niet precies de reden waarom we er als broers en zussen belang bij hebben om te rouwen? Dat we ons opnieuw leren openstellen voor het leven, opnieuw leren leven?
Rouwen klinkt somber, maar het is eigenlijk een uiterst levenslustige bezigheid! Niet vrolijk of gemakkelijk, maar zo zinvol.
Rouwen om je broer of zus vergt de moed om je kwetsbaarheid te voelen en tranen in je ogen te hebben als je aan hem of haar denkt, of iets over ze wilt vertellen.
Geen tranen van verdriet maar tranen van dankbaarheid en ontroering over ons bestaan.
Het is je eigen opgave om met dit verlies van je broer of zus in het reine te komen maar dat wil niet zeggen dat je het alleen moet doen. Je mag er vanuit gaan dat er mensen om je heen zullen zijn, die je willen steunen en helpen...
